Nhiệt miệng là tình trạng rất phổ biến, thường gây ra triệu chứng đau, khó chịu ảnh hưởng tới việc giao tiếp và ăn uống. Và nó thường tái đi tái lại nhiều lần. Vậy nguyên nhân là do đâu và hướng điều trị như nào? Cùng tìm hiểu nhé!

1. Nhiệt miệng là gì?

Nhiệt miệng (tiếng anh: Recurrent Aphthous Stomatitis – RAS) hay có tên gọi khác là loét miệng, loét áp-tơ hay lở miệng. Đó là những tổn thương nhỏ, nông, phát triển trên các mô mềm trong niêm mạc miệng hoặc ở nướu và có thể xảy ra cả vùng lưỡi được gọi là nhiệt lưỡi. Điều này khiến cho người bệnh bị đau đớn. Do vậy, người bệnh không thoải mái trong giao tiếp và khó khăn trong việc ăn uống. 

Dấu hiệu ban đầu của nhiệt miệng là ban đầu sẽ xuất hiện những đốm trắng nhỏ hơi gồ ghề niêm mạc miệng. Những đốm này lâu dần sẽ to lên và đến mức nào đó sẽ vỡ ra tạo thành vết loét và có kích thước nhỏ khoảng 1mm đến 2mm. Chúng thường xuất hiện ở vùng lợi, lưỡi hay má trong và thậm chí có thể ở trên môi. Lâu ngày các vết loét chuyển dần sang màu vàng và sưng đỏ xung quanh. Vậy những nguyên nhân nào dẫn tới nhiệt miệng, cùng tìm hiểu tiếp nhé!

2. Nguyên nhân nhiệt miệng thường gặp nhất

Nhiệt miệng có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới bệnh lý này, cùng điểm qua những nguyên nhân chính dẫn tới nhiệt miệng:

• Chế độ ăn thiếu hụt các dưỡng chất Vitamin B12, kẽm, Folate (axit folic) hoặc sắt dẫn tới nhiệt miệng
• Kem đánh răng và nước súc miệng chứa quá nhiều chất tạo bọt như là Natri lauryl sulfate (SLS) làm giảm lớp chất nhầy trong miệng, làm lộ biểu mô dưới niêm mạc nên dễ bị nhiệt miệng hơn.
• Những vết thương nhỏ ở miệng như đánh răng răng quá mạnh gây xước niêm mạc miệng, hoặc va đập vào đâu vô tình cắn vào má,…
• Ăn nhiều thực phẩm cay, nóng hoặc những thực phẩm có tính acid như là chanh,…hay thường xuyên hút thuốc lá. 
• Ngoài ra, có thể là Helicobacter pylori đâu là vi khuẩn cùng loại với vi khuẩn gây loét dạ dày tá tràng.  

Nguyên nhân dẫn tới nhiệt miệng do thiếu chất như vitamin B12, kẽm và sắt, ngoài ra có thể do những tác động vật lý như cắn vào má hoặc sử dụng quá nhiều chất tạo bọt như SLS làm giảm lớp bảo vệ niêm mạc miệng.

3. Nhiệt miệng lâu có nguy hiểm không?

Nhiệt miệng là bệnh lý thông thường, không phải bệnh lý nguy hiểm và tự khỏi từ vài ngày đến 2 tuần. Nó gây ra tình trạng rất khó chịu cho người bệnh và khiến việc ăn uống, giao tiếp trở nên khó khăn hơn.

Tuy nhiên, trong trường hợp nhiệt miệng xảy ra thường xuyên và kéo dài, nếu người bệnh không điều trị đúng cách dễ dẫn tới biến chứng áp xe ở trong khoang miệng. Những ổ áp xe này cũng là điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh xâm nhập gây ra các tình trạng như nhiễm trùng xoang hàm, viêm mô tế bào lan tỏa, hay thậm trí là nhiễm trùng não gây nguy hiểm tới tính mạng. 

Bên cạnh đó, nhiệt miệng kéo dài có thể là bệnh lý nguy hiểm như ung thư miệng. Như vậy, nếu trong trường hợp không khỏi sau 2-3 tuần, nên đến trung tâm tâm y tế để kiểm tra lại.

4. Nhiệt miệng như nào nên đi khám bác sĩ

Khi người bệnh bị nhiệt miệng gặp các trường hợp bất thường nên khi khám ngay, và các biểu hiện đó là:

• Sốt cao kèm theo các dấu hiệu lở loét miệng
• Các vết loét lớn bất thường
• Các vết loét kéo dài hơn 3 tuần và không có dấu hiệu hồi phục
• Nốt nhiệt, loét miệng có kích thước bất thường và gây quá nhiều đau đớn và khó khăn trong sinh hoạt
• Nhiệt miệng tái đi tái lại thường xuyên dù bạn đã sử dụng các biện pháp điều trị.

5. Phương pháp xử trí khi bị nhiệt miệng

5.1. Biện pháp dùng thuốc

Để điều trị người bệnh có thể dùng thuốc trị nhiệt miệng bôi tại chỗ, cụ thể

• Nếu mà nhiệt miệng mới chớm thường sử dụng các thuốc như Amlexanox 5% hoặc Corticosteroid tại chỗ như triamcinolone acetonide 0.1% để ngăn sự tổn thương.
• Trong trường hợp đã hình thành áp tơ (aphthae) vẫn có thể sử dụng 2 thuốc trên để giảm viêm. Và có thể kết hợp nước súc miệng chứa Chlorhexidine (như Laforin Chlorhexidine, listerine,…) và triclosan, thuốc kháng sinh như tetracycline, acid hyaluronic,… để giảm đau và đẩy nhanh quá trình làm lành vết loét. 

Vậy trong trường hợp bị nhiệt miệng uống thuốc gì cho mau khỏi? Với thuốc chữa nhiệt miệng toàn thân dùng chỉ dùng trong trường hợp áp xe nặng, hay có các cơn đau dữ dội và điều trị tại chỗ không giảm triệu chứng. Một số thuốc có thể kể đến:

• Colchicine 1.5mg/ ngày, dapsone 50mg/ ngày,…
• Corticosteroid toàn thân như Prednisolon 25mg/ ngày,…

Ngoài ra, nên bổ sung Vitamin nhóm B, sắt để bổ sung các dưỡng chất để tăng đề kháng như vậy giúp bệnh nhân nhanh khỏi hơn,

5.2. Biện pháp không dùng thuốc

Một số mẹo chữa nhiệt miệng không dùng thuốc có thể kể đến:

• Dùng nước súc miệng tự pha: đầu tiên chuẩn chị hai thìa nước ép lô hội, nửa cốc nước ấm và 1 thìa cà phê baking soda, trộn đều các hỗn hợp với nhau. Và súc miệng hỗn hợp trên ít nhất 10 giây, không được nuốt. Súc miệng 1 lần/ngày cho đến khi khỏi hoàn toàn.
• Lựa chọn thực phẩm phù hợp: tránh ăn các thức ăn cay, nóng, thức ăn thô, cứng hoặc có tính acid (nước cam, nước chanh,…) vì chúng có thể gây kích ứng và đau nhiều hơn.
• Sử dụng sản phẩm có chứa chlorhexidine để sát khuẩn và nhanh lành vết thương hơn như: Listerine (sản phẩm này có cồn sau khi súc xong gây khô miệng), Laforin chlorhexidine, T.B,…..Hay sử dụng sản phẩm kết hợp chlorhexidine và nhôm lactat như Laforin Red. 
• Đánh răng nhẹ nhàng: sử dụng bàn chải mềm và kem đánh răng không chứa chất tạo bọt như Biotene hoặc Sensodyne ProNamel.

6. Tổng kết

Nhiệt miệng là bệnh lý thông thường và có thể tự khỏi từ vài ngày đến 2 tuần. Tuy nhiên nếu tình trạng kéo dài nên đi khám bác sĩ để tránh các biến chứng của bệnh gây ảnh hưởng tới người bệnh. Khi bị nhiệt miệng có thể sử dụng thuốc bôi tại chỗ hoặc có thể dùng các biện pháp dân gian hoặc sản phẩm chăm sóc răng miệng. Hy vọng bài viết bổ ích cho người đọc.